Tuinafsluiting plaatsen op een helling: hoe aanpakken?

Een tuinafsluiting plaatsen op een helling vraagt meer voorbereiding dan een afsluiting op vlak terrein.

De juiste aanpak hangt vooral af van het gekozen systeem. Harmonicagaas kan een terreinverloop vaak gemakkelijker volgen, terwijl betonplaten, houten schermen en draadpanelen stijve elementen zijn en meestal trapsgewijs geplaatst worden.

Door vooraf het hoogteverschil op te meten, voorkomt u scheve lijnen, te korte palen en slecht aansluitende platen of schermen.

Eerst het hoogteverschil bepalen

Meet vóór de plaatsing:

• totale lengte van de afsluiting;
• hoogteverschil tussen begin- en eindpunt;
• aantal vakken;
• positie van hoeken;
• positie van een eventuele poort.

Zo kunt u bepalen of de afsluiting:

• de helling volgt;
• trapsgewijs geplaatst wordt;
• of uit verschillende niveaus opgebouwd moet worden.

Twee manieren om een afsluiting op een helling te plaatsen

1. De helling volgen

Bij flexibele systemen kan de afsluiting het terreinverloop volgen.

Dit is vooral mogelijk bij:

• harmonicagaas;
• bepaalde soorten draad;
• flexibele afrasteringen.

De bovenlijn loopt dan eveneens schuin mee met het terrein.

2. Trapsgewijs plaatsen

Bij stijve elementen wordt meestal per vak een horizontaal niveau aangehouden.

Dit noemt men trapsgewijs plaatsen.

Dit wordt vaak toegepast bij:

• betonplaten;
• volledige betonafsluitingen;
• houten tuinschermen;
• tand-en-groefplanken;
• draadpanelen.

Hoe werkt trapsgewijs plaatsen?

Bij een trapsgewijze afsluiting staat ieder vak horizontaal.

Het volgende vak wordt vervolgens iets hoger of lager geplaatst.

Zo ontstaat een reeks kleine niveaus of “trappen”.

Voorbeeld:

Bij een hoogteverschil van 80 cm over 4 vakken kunt u theoretisch ongeveer:

80 cm ÷ 4 = 20 cm hoogteverschil per vak

voorzien.

De exacte verdeling hangt af van het terrein en het gekozen systeem.

Waarom niet gewoon alles schuin zetten?

Stijve materialen zoals betonplaten en draadpanelen kunnen niet zomaar diagonaal tussen rechte palen geplaatst worden.

Ook houten schermen zijn meestal ontworpen om horizontaal tussen verticale palen te staan.

Wanneer deze elementen schuin worden geplaatst kunnen:

• gleuven niet meer aansluiten;
• panelen onder spanning komen;
• naden scheef lopen;
• constructies instabiel worden.

Daarom is trapsgewijze plaatsing meestal de veiligste oplossing.

Betonafsluiting op een helling

Bij een volledige betonafsluiting moet extra nauwkeurig gewerkt worden.

Betonplaten zijn zwaar en stijf.

Bepaal per vak:

• hoogte van de onderste plaat;
• hoogte van de paal;
• plaatsingsdiepte;
• niveauverschil met het volgende vak.

De platen mogen niet onder spanning tussen de palen komen.

Betonplaten trapsgewijs plaatsen

Een betonplaat kan per vak op een ander niveau worden geplaatst.

Controleer daarbij:

✓ voldoende ondersteuning;
✓ correcte paallengte;
✓ juiste gleufhoogte;
✓ stabiele fundering;
✓ voldoende overlap of nette aansluiting tussen niveaus.

Vooral bij grotere hoogteverschillen moet vooraf goed worden uitgetekend hoe de overgang eruit zal zien.

Houten tuinschermen op een helling

Houten schermen hebben meestal een vaste rechthoekige vorm.

Daarom worden ze vaak trapsgewijs geplaatst.

Het ene scherm komt dan iets hoger of lager dan het volgende.

Hou daarbij rekening met:

• hoogte van de betonplaat;
• schermhoogte;
• paallengte;
• zichtbare hoogte bovenaan.

Tand-en-groefplanken op een helling

Tand-en-groefplanken bieden iets meer mogelijkheden omdat de wand plank voor plank wordt opgebouwd.

Toch blijven de palen verticaal staan.

Bij grote hoogteverschillen wordt ook hier vaak trapsgewijs gewerkt.

Voordeel is dat de bovenkant eventueel beter aangepast kan worden dan bij een volledig kant-en-klaar scherm.

Harmonicagaas op een helling

Harmonicagaas is flexibel en kan daardoor eenvoudiger een lichte helling volgen.

Het gaas kan binnen bepaalde grenzen aangepast worden aan het terreinverloop.

Let wel op:

• correcte spanning;
• verticale stand van de palen;
• gelijkmatige onderlijn;
• hoogte van het gaas;
• stevige hoek- en eindpunten.

Bij een sterke helling kan ook harmonicagaas beter in afzonderlijke secties verdeeld worden.

Harmonicagaas met betonplaat op een helling

Hier wordt het ingewikkelder.

Het harmonicagaas is flexibel, maar de betonplaat niet.

De betonplaten worden daarom meestal trapsgewijs geplaatst.

Het gaas kan daarboven worden aangepast aan de verschillende niveaus.

Draadpanelen op een helling

Draadpanelen zijn stijve elementen.

Daarom worden ze meestal trapsgewijs gemonteerd.

De palen blijven verticaal, terwijl ieder paneel op een afzonderlijk niveau wordt geplaatst.

Hoe groter de helling, hoe duidelijker de trappen zichtbaar worden.

Hoe bereken je het hoogteverschil per vak?

Meet eerst het totale hoogteverschil.

Voorbeeld:

Totale lengte: 10 meter
Aantal vakken: 5
Hoogteverschil: 50 cm

Dan is de gemiddelde daling:

50 cm ÷ 5 = 10 cm per vak

U kunt dan overwegen ieder vak ongeveer 10 cm lager te plaatsen.

Dit is slechts een rekenvoorbeeld. Het terrein kan lokaal sterker of minder sterk aflopen.

Gebruik een laser of waterpas

Bij hellingen is een laserwaterpas bijzonder handig.

Hiermee kunt u nauwkeurig bepalen:

• hoogteverschil;
• referentieniveau;
• hoogte per paal;
• positie van iedere plaat.

Een traditionele waterpas en meetlat kan ook gebruikt worden.

Kies een vast referentiepunt

Werk altijd vanaf één vaste hoogte.

Dat voorkomt dat u telkens vanaf het lokale maaiveld meet.

Het maaiveld kan namelijk per paal verschillen.

Een vast referentiepunt geeft veel betrouwbaardere resultaten.

Paallengte op een helling

Een helling kan betekenen dat niet iedere paal dezelfde zichtbare verhouding heeft.

Controleer daarom per paal:

totale paallengte – benodigde plaatsingsdiepte = beschikbare zichtbare hoogte

Een te korte paal kan ertoe leiden dat u onvoldoende diepte overhoudt voor een stevige fundering.

Moeten alle palen even diep?

Niet automatisch.

Belangrijk is dat iedere paal voldoende stevig verankerd wordt.

Bij hoogteverschillen kan de effectieve positie van de paal ten opzichte van het maaiveld verschillen.

Hou daarnaast rekening met:

• beginpalen;
• eindpalen;
• hoekpalen;
• poortpalen.

Deze kunnen zwaarder belast worden.

Wat met een betonplaat die deels in de grond zit?

Bij een trapsgewijze constructie kan een deel van een betonplaat dichter bij de grond komen.

Let erop dat u niet onbedoeld grote hoeveelheden grond tegen de plaat laat drukken.

Een gewone afsluitingsplaat is niet automatisch een constructieve keerwand.

Afsluiting gebruiken om grond tegen te houden

Dit is een belangrijk onderscheid.

Een afsluiting mag niet zomaar gebruikt worden als zware grondkering.

Wanneer een groot niveauverschil moet worden opgevangen, kan een aparte:

• keerwand;
• fundering;
• grondkering;

nodig zijn.

De afsluiting wordt dan boven of naast die constructie geplaatst.

Een poort op een helling

Een tuinpoort op een helling vraagt extra aandacht.

Controleer vooraf:

• draairichting;
• hoogteverschil onder de poort;
• vrije ruimte tijdens het openen;
• positie van de poortpalen;
• fundering.

Een poort die naar de hogere zijde opent, kan snel tegen de grond komen.

Waar plaats je een poort het best?

Wanneer mogelijk is een zo vlak mogelijk gedeelte van het terrein het eenvoudigst.

Dit maakt:

• uitlijning;
• opening;
• sluiting;
• plaatsing van de palen

veel eenvoudiger.

Hoeken op een helling

Een combinatie van een hoek én hoogteverschil vraagt nog meer voorbereiding.

Bepaal eerst:

• niveau van beide lijnen;
• positie van de hoekpaal;
• hoogte van de aansluitende elementen;
• richting van de helling.

Plaats de hoekpaal pas definitief wanneer beide richtingen gecontroleerd zijn.

Veelgemaakte fouten

Vermijd vooral:

• terreinhelling niet vooraf meten;
• overal dezelfde hoogte vanaf de grond nemen;
• stijve panelen schuin willen monteren;
• verkeerde paallengtes bestellen;
• poort op een ongeschikte helling plaatsen;
• betonplaten als zware grondkering gebruiken;
• hoogteverschillen pas tijdens de plaatsing oplossen;
• geen rekening houden met zichtbare “trappen”.

Eerst op papier verdelen

Bij een duidelijke helling is het verstandig om vooraf een eenvoudige schets te maken.

Noteer per paal:

• afstand;
• grondniveau;
• gewenste bovenhoogte;
• paallengte;
• hoogte van het element.

Zo ziet u vóór de plaatsing waar problemen kunnen ontstaan.

Wanneer beter professionele hulp inschakelen?

Professionele plaatsing kan verstandig zijn bij:

• groot hoogteverschil;
• zeer steile helling;
• zware betonconstructie;
• combinatie van helling en poort;
• grond die moet worden tegengehouden;
• complexe hoeken.

Veelgestelde vragen

Kan een tuinafsluiting op een helling geplaatst worden?

Ja. De beste methode hangt af van het type afsluiting en de grootte van het hoogteverschil.

Wat betekent trapsgewijs plaatsen?

Ieder afsluitingsvak wordt horizontaal geplaatst, terwijl het volgende vak op een hoger of lager niveau begint.

Kan harmonicagaas een helling volgen?

Ja. Omdat harmonicagaas flexibel is, kan het een beperkte helling vaak gemakkelijker volgen dan stijve panelen.

Kunnen betonplaten schuin geplaatst worden?

Meestal worden stijve betonplaten horizontaal en trapsgewijs geplaatst.

Hoe plaats ik houten schermen op een helling?

Houten schermen worden doorgaans per vak trapsgewijs geplaatst.

Kan een draadpaneel schuin staan?

Stijve draadpanelen worden meestal trapsgewijs gemonteerd in plaats van schuin.

Hoe bereken ik de hoogte per vak?

Deel het totale hoogteverschil door het aantal vakken als eerste richtwaarde. Controleer daarna het werkelijke terrein per vak.

Moet iedere paal dezelfde lengte hebben?

Niet noodzakelijk. Bij grotere hoogteverschillen kunnen verschillende paallengtes nodig zijn.

Kan een betonplaat grond tegenhouden?

Een gewone afsluitingsplaat kan beperkte grond tegenhouden, maar is niet automatisch geschikt als constructieve keerwand.

Waar plaats ik een poort op een helling?

Bij voorkeur op het vlakste beschikbare gedeelte, als de situatie dat toelaat.

1. Hoe een tuinafsluiting correct uitlijnen?
    
2. Hoe diep moeten afsluitingspalen in de grond?
    
3. Betonafsluiting zelf plaatsen
    
4. Complete afsluitingspakketten